Ons onderwijssysteem is afgekeken van de lopende band uit het industriële tijdperk. Binnen korte tijd werd veel handwerk door machines uitgevoerd. We stopten iets aan het begin in het productieproces en aan het einde rolde er iets uit. Wat een uitvinding die lopende band. Zeker als we precies wisten wat de input was, konden we de standaard output voorstellen en zo de kwaliteit hoog houden. En wat konden we het management van controle en beheersing goed organiseren. Elke machine had een toezichthouder en de opzichter had iedereen strak onder de duim.

De school als lopende band was een logische keuze in de tijd, want het onderwijs was nog helemaal niet georganiseerd. Op basis van leeftijd verdelen we kinderen in klassen, zetten er een toezichthouder op die we leraar noemen, bepalen strakke schooltijden inclusief pauze en iedereen moet in een bepaald tempo de leerstof doorlopen. De opzichter (schoolbestuur en inspectie) controleren of de output goed van kwaliteit is door (steeds meer) te kijken naar toetsresultaten.

Zo beschrijft Peter Senge in zijn boek ‘Lerende scholen’ onze erfenis van het onderwijssysteem wat sinds industriële revolutie nog steeds gehanteerd wordt. Maar het grote probleem is: geen enkel kind is hetzelfde en leert hetzelfde. Elk kind is uniek en dit past niet in een gestandaardiseerde omgeving met standaard input en dito output.

En natuurlijk proberen we door remedial teaching en plusklassen tegemoet te komen aan deze ‘probleemgevallen’, maar is de unieke leerling het probleem of zitten er ernstige ontwerpfouten in ons onderwijs? En wat kost het de maatschappij aan rugzakjes, uitvallende leerlingen en leraren met burn-outs?

Alleen een nieuwe visie op leerlinggericht onderwijs zal niet voldoende zijn, zegt Peter Senge. De school maakt onderdeel uit van de maatschappij en omdat iedereen onderwijs heeft ‘genoten’, hebben we er ook allemaal verstand van.

In de westerse wereld roept de politiek dat we een kenniseconomie moeten worden, maar de halfwaardetijd van kennis neemt steeds sneller af. En toch moeten we nog steeds hetzelfde leren als wat mijn ouders hebben gehad op school. Permanente educatie is nodig, maar ‘leren te leren’ wordt niet geleerd op de scholen. Gaan alleen zij die autodidactisch zijn het redden in de 21e eeuw?

De vraag is niet nieuw, dat weet ik ook. Maar welke hefboom is nodig om het onderwijssysteem een flinke duw in de goede richting te geven? Die vraag houdt me steeds meer bezig…

Vandaag heb ik op de NOT 2011 een presentatie gehouden over de ‘didactische meerwaarde van de ELO in het Primair Onderwijs‘. De presentatie ging prima, de opkomst was echter magertjes en dit staat in contract met een eerder bericht van mij dat ik juist merk dat er een stijgende aandacht is vanuit de basisscholen voor Moodle.

Maar goed, het is altijd leuk om te doen en met een klein groepje heb je wel weer de kans om meer interactief bezig te zijn en is er meer ruimte voor ieders vragen.

En we hebben Slideshare, zodat iedereen die geïnteresseerd is, nog mijn dia’s kan bekijken.

Onlangs hebben wij voor de Plusklas van de Amstelwijzer uit Amstelveen Moodle geïmplementeerd als ELO. Opvallend is dat zij niet gekozen hebben voor Acadin, een (flink) aangepaste Moodle site voor leerlingen met cognitief talent. Acadin is ontwikkeld met subsidie van Kennisnet en wordt begeleid door het SLO.

De plusklas van Amstelwijzer wil toch zelf de regie in handen houden, zowel qua techniek als qua visie op hoe hoogbegaafde leerlingen leren. Zelf vind ik ook opvallend dat er bij Acadin gekozen is dat leerkrachten zelf leeractiviteiten kunnen samenstellen en toekennen aan leerlingen. Natuurlijk kunnen leerlingen zelf ook kiezen uit leeractiviteiten, maar de controle die toch leerkrachten hebben, is naar mijn mening niet wenselijk/nodig bij deze doelgroep. Laat die cognitieve talenten vooral zelf bepalen wat ze willen leren en begeleidt dat proces. Maar haal in ieder geval die controle eraf, dan  kunnen zulke leerlingen zich veel beter ontwikkelen. Deze visie zie je in de managements- en coachingsliteratuur ook terug bij het coachen van professionals in het bedrijfsleven. Die moet je vooral een kader en een doel geven en dan vooral faciliteren.

Moodle, aangepast of niet, is zelfs nog niet toereikend hiervoor. Het kan heel goed fungeren als leeromgeving, maar ik zou zelf die leerlingen faciliteren met portfolio (liefst Mahara, want dat is simpel te koppelen met Moodle). In het portfolio kan de hoogbegaafde leerling laten zien wat hij/zij heeft geleerd en heeft de leerkracht toch een middel om het leerproces te volgen en bij te sturen.

Het onderwijs blijft moeite houden met het ontwikkelen van talenten van leerlingen. Gelukkig worden er toch stapjes in de goede richting gemaakt.

Dit keer niet over Moodle, maar wel een sterk staaltje van nieuwe wiskunde didactiek. Op de TEDxNYED van maart van dit jaar heeft een wiskunde Dan Meyer uit Amerika laten zien hoe hij de huidige didactiek van wiskunde opzij heeft gezet en een verfrissende nieuwe didactiek gebruikt om juist een saai en belangrijk vak als wiskunde toch aan de man te brengen.

Interactie, multimedia en het stellen van vragen zijn belangrijke elementen in zijn didactiek. Een goed voorbeeld van het nieuwe leren. Oké, onderdelen hiervan zijn goed met Moodle te faciliteren!

Al jaren lang wordt er verteld (en ik doe daar ook hard aan mee) dat kennis prima via e-learning aan te bieden en te toetsen is en dat vaardigheden toch wel heel lastig wordt. En gelukkig, ook daar komt verandering in. Orga Toolkit heeft een Moodle add-on waarmee je, via de webcam, bepaalde vaardigheden kan trainen. De eerste module die ze hebben gemaakt is leren solliciteren.

Nu kan ik het helemaal gaan uitschrijven hoe werkt, maar beelden én zelf doen zeggen veel meer. In de Moodle cursus Webcamtraining Sollicitatiegesprek staat een demo van deze training met 6 opdrachten waarin je zelf deelvaardigheden kunt oefenen. Ik zou zeggen: probeer maar uit!

Samen met Orga Toolkit gaan we de module verder ontwikkelen, want er zijn legio mogelijkheden. Wat dacht je van een online training leren presenteren (die nu wordt ontwikkeld) of de mogelijkheden met taalonderwijs. Of…..

Kennisnet heeft voor een klant van ons een subsidie toegekend voor een innovatieproject. Het Stanislas College heeft gekozen voor het project Spreekvaardigheid en ICT Moderne Vreemde Talen. Met behulp van de Moodle add-ons Nanogong en Voicetread voeren zij dit project uit. Onderstaande video geeft een mooi verslag van dit project.

Waarom dit project?
Janneke Louwerse en Ben Hoefnagel van het Stanislas College sommen het als volgt op:

• Spreekvaardigheid in Moderne Vreemde Talen kampt met een drietal hoofdproblemen:
  • tijd: spreekoefeningen/presentaties kosten veel lestijd
  • schroom: gêne onder leerlingen om in een vreemde taal te spreken
  • omvang klassen: er moet in groepjes worden gewerkt waardoor docent de aandacht moet verdelen en veel leerlingen te weinig in de doeltaal spreken (zie bovenstaand punt)
• Het introduceren van Voicethread en Nanogong kan deze knelpunten voor een deel wegnemen:
  • tijd: leerlingen kunnen tegelijk tijdens de les in een computerlokaal hun opdrachten inspreken
  • tijd: leerlingen kunnen als huiswerk (en dus in eigen tijd) spreekvaardigheid oefenen
  • schroom: leerlingen kunnen hun opnames eindeloos opnieuw doen tot ze tevreden zijn
  • schroom: leerlingen maken de opnames in een veilige omgeving; de docent bepaalt of de bestanden voor medeleerlingen te beluisteren zijn
  • omvang klassen: de leerling kan veel meer oefenen dan voorheen
• Bijkomende voordelen:
  • variatie in werkvormen
  • meer aansluiting op belevingswereld leerling
  • eigen inbreng van leerling resulterend in grotere betrokkenheid
  • meer aandacht voor fluency/functioneel-communicatief gebruik
  • integratie met ELO geeft ELO-implementatie extra zetje

Een mooi stukje didactisch gebruik van Moodle!!

Alex van Dal, directeur van OBS ‘t Echtenest, heeft een Nederlandse versie gemaakt van Shift Happens. Echt goed is dat hij deze heeft getoond op een ouderavond. Antwoorden worden niet gegeven, maar de noodzaak om hierover na te (gaan) denken, wordt met dit filmpje zeker bereikt.

Neem bijvoorbeeld deze vraag: Waarom wordt er in Nederland nog 19e eeuws onderwijs gegeven, terwijl onze kinderen 21e eeuws onderwijs verdienen?

Nederlandse versie

Engelse versie