Afgelopen maandag heb ik in Zoetemeer van Rene Jansen een presentatie gehoord over de zakenlijke mogelijkheden van sociale netwerken. In een rap tempo presenteerde hij de ontwikkelingen van vroeger tot nu om de opkomst van de sociale netwerken te verklaren. Ook liet hij voorbeelden zien van sociale netwerken die nu binnen organisatie draaien, zoals Plein66 van de D66. Doorzoekend op de site van zijn bedrijf Winkwaves, kwam ik op het artikel “De menselijk maat in kennismanagement“. Vooruitlopend op het onderwerp van de sociale netwerken, behandeld Rene Jansen in dit artikel de wiki’s als platform voor kennisdeling. Wat ik nog niet wist, is dat er een afkorting van wiki bestaat, namelijk “what I know is”. Op de Nederlanse pagina op wikipedia staat dit niet vermeld, wel op de Engelse. Daar staat het volgende:

“Wiki” (/wiːkiː/) is a Hawaiian word for “fast”. “Wiki Wiki” is a reduplication. “Wiki” can be expanded as “What I Know Is,” but this is a backronym.

Deze afkorting geeft heel precies aan wat je met een wiki kan doen: het beschrijven van feitelijke informatie. Procedures, informatie van je concurrenten, productinformatie en nuttige links zijn de meeste zaken die ik ook tegen kom bij mijn klanten die wiki’s inzetten als onderdeel van hun kennismanagement.

Uiteraard pleit Rene Jansen voor kennismanagement via sociale netwerken, omdat dat juist meer de menselijke kant benadrukt van kennis. Het sociale gedrag van gebruikers moet uitgangspunt zijn voor kennisdeling. Winkwaves heeft eigen software ontwikkeld, wat er mooi en goed uitziet. Maar met de nieuwe versie van Elgg 1.1 hebben ze er een stevige concurrent bij uit de open source communitie.

Van de ondernemerskalender 2008 scheurde ik al maanden geleden het bericht”Iedere ondernemer een eigen weblog?” Omdat de punten die genoemd mij wel aanspreken heb ik deze bewaard en nu kwam ik hem weer tegen. Waar ga ik dit laten? Keuze was snel gemaakt: blog erover en ik heb het voor jaren bewaard en het is snel terug te zoeken.

Dus ben je ondernemer? Dan kunnen de volgende punten interessant zijn om je eigen weblog te beginnen:

1. als je snel een persoonlijke relatie met klanten en potentiele klanten wilt opbouwen (zeker als je daarbij ook schrijft over zaken uit je persoonlijke leven)
2. Als je jezelf en je bedrijf wilt positioneren als kennisleider of autoriteit binnen je vakgebied of branche (door actualiteiten en ontwikkelingen te voorzien van jouw deskundige mening bijvoorbeeld).
3. Om te gebruiken voor kennisuitwisseling en kennismanagement (je creert als het ware een centrale plek waar kennis wordt gedeeld).
4. Om een direct kanaal naar de media te hebben (journalisten zijn regelmatig op zoek naar deskundigen op allerlei gebied en weblogs staan hoog bij Google).
5. Om te geburiken voor de werving van nieuw personeel (mensen willen bijvoorbeeld graag bij een leuk bedrijf werken en met een weblog kun je veel leuke kanten van je bedrijf delen)
6. Om beter vindbaar te zijn via zoekmachines (Google en andere zoekmachines plaatsen websites die regelmatig worden bijgewerkt en groot aantal links hebben namelijk hoog op hun lijsten).
7. Tot slot is een weblog een van de goedkoopste PR-instrumenten die er zijn…

Dit zijn natuurlijk voor zakelijk overwegingen. Zelf vind ik punt 2 en 3 over kennisuitwisseling en kennismanagement de sterkste argumenten. Ze sluiten het meeste aan met de didactische mogelijkheden van webloggen in leertrajecten.

Zo, het artikel kan in de oud papier-bak.

Er worden heel wat trainingen (en curssusen en opleidingen) verzorgd. De evaluaties zijn meestal positief, want de broodjes, koffie en cursusleider waren allemaal oke, de sfeer was gezellig en we hebben nog wat geleerd ook…

Terecht wordt in “Leren in organisaties”, april 2008 afgevraagd waarom trainingen niet effectief zijn. Wat is het rendement van een training? Dit is natuurlijk lastig om te meten, maar er zijn wel mogelijkheden om het in ieder geval inzichtelijk te maken. Niet in cijfers, want dat zegt niet zoveel. Een voorbeeld toen ik zelf les gaf op de basisschool: een leerling heeft op het rapport voor hoofdrekenen een 7,5. Een ruime voldoende. Maar heeft deze leerling dit met twee vingers in de neus gedaan of heeft de leerling heel hard geoefend om vanaf een 6,5 op het vorige rapport een heel punt hoger te scoren op dit rapport. In het laatste geval heeft de leerling veel meer geleerd en niet alleen hoofdrekenen, maar ook bijvoorbeeld doorzettingsvermogen. Het leerproces is dus eigenlijk interessanter dan het eindresultaat.

Om leerresultaten na een training inzichtelijk te maken zijn verschillende mogelijkheden, maar eigenlijk gaat het erom dat de cursist expliciet zijn (/haar) leerervaringen verteld in combinatie met zijn praktijk. Door dit te vertellen, of nog beter, op te schrijven, wordt de cursist gedwongen goed na te denken wat hij opschrijft en dus zorgvuldiger en nauwgezetter zijn toegepaste kennis en ervaring deelt

Mogelijkheden voor deze vorm van kennis delen zijn:
- presentatie aan de collega’s
- artikel schrijven
- wiki aanvullen
- weblog bijhouden
Deze laatste mogelijkheid wordt nog heel weinig toegepast. Jammer is dat, want het leerproces van een cursist wordt dan pas echt inzichtelijk. Daarnaast is het schrijven van een weblog geen eenmalige actie, wat leren ook niet is. Tel daarbij ook dat medecuristen en collega’s de weblogs kunnen lezen en erop kunnen reageren. Dit laatste is belangrijk, want reacties zetten de cursist weer aan het denken en dus aan het leren. Zie ook mijn andere bijdrage over de didactiek van webloggen.

Het gebruik van weblogs in organisaties is een praktische en krachtige manier om kennismanagement en de leerontwikkeling van medewerkers inhoud te geven. Alleen de drempel van regelmatig bloggen en je kennis en ervaringen durven te delen moet nog genomen worden…

Op het VAL-congres in Amsterdam vond ik één ontwikkeling ook nog interessant. Namelijk dat e-learning, kennismanagement en verandermanagement steeds meer naar elkaar groeien. Van de eerste twee domeinen had ik die indruk al een tijdje, maar dat verandermanagement was nieuw voor mij. Maar als ik er zo mijn gedachten over laat gaan, is het eigenlijk ook wel logisch. De nieuwe manieren van leren en kennis delen is niet alleen een kwestie van techniek, maar vooral een verandering in ons denken over leren en kennis delen. En dat vergt veel meer tijd en energie.