Vandaag heb ik voor Kennisnet een presentatie gehouden aan zo’n 30 ICT-ambassadeurs in Utrecht. Kennisnet had gevraagd om in te gaan op de didactische kant van elektronische leeromgevingen (ELO’s). Zelf noem ik dit ook wel de integratie van de ELO. Bij veel van mijn vakbroeders valt dit onder de implementatie van de ELO. Zelf onderscheid ik de volgende (grove) verdeling tussen implementatie en integratie:

Implementatie van de ELO:

• installatie
• configuratie
• knoppentraining
• ontwikkeling lay-out in de huisstijl
• koppeling met schooladministratiesystemen
• …

Oftewel de “harde” kant van het invoeren van een ELO

Integratie van de ELO:

• didactisch gebruik van de ELO
• integratie van de ELO in je onderwijs
• draagvlak creeëren
• verandermanagement
• …

Oftewel de zachte kant van de invoering.

De implementatiefase is kort, hoogstens een paar weken. Het zijn in mijn ogen ook vooral technische handelingen. De integratiefase duurt (meestal) jaren. Dit komt onder andere denk ik door het volgende:

• je onderwijs moet gaan veranderen als je met een ELO werkt (anders haal je er te weinig meerwaarde uit, of kost het je alleen maar méér tijd)
• de methode moet je los durven laten
• de manier van lesgeven is een deel van jezelf en dat stuk gaat veranderen. Dat neemt (gelukkig…) tijd in beslag
• er is weinig tot geen druk vanaf het management om verplicht de ELO te gebruiken

Mijn centrale gedachte vandaag was dat je beter kan focussen op het didactisch gebruik van de ELO, gecombineerd met het 3G-model van Collins (Gewin, Gemak, Genot). Als ICT-coördinator ben je vaak teveel gefocust wat de technische mogelijkheden zijn en die vertaal je naar didactische mogelijkheden. Maar je “niet”-technische collega denkt vaak niet zo. Die denkt vanuit didactiek. De ICT-coördinator moet die vertaalslag kunnen maken, en beginnen bij didactiek. Dan sluit hij aan bij de behoeften van zijn collega’s.

Naast een korte presentatie heb ik in vogelvlucht een aantal didactische mogelijkheden laten zien van Moodle, deze zijn te vinden op: http://moodle.avetica.nl/course/view.php?id=104. Hieronder de presentatie.

De afgelopen maanden heb ik regelmatig de vraag gekregen of ik het nationale e-learning congres ga bezoeken. Nee, daar ga ik niet heen heb ik toen steeds geantwoord om twee redenen:

1. € 1699,- excl BTW voor twee dagen vind ik te duur voor wat ik denk te krijgen.
2. er lopen edubloggers die verslag doen op hun weblogs.

Wilfred Rubens heeft nu al zijn presentatie E-learning 2.0: leren met behulp van social software online gezet. De tweede reden klopt dus al aardig.

Op verzoek van Kennisnet mag ik morgen een presentatie houden aan ICT-ambassadeurs in Utrecht. En wel over mijn favoriete onderwerp, het didactisch gebruik van een ELO. Scheelt niet zoveel met wat ik vandaag gedaan heb. Ik heb een training Moodle gegeven aan docenten. Natuurlijk leg je uit hoe iets werkt, maar je begint met vertellen wat de docenten met een functionaliteit kunnen doen in het onderwijs. Vanuit didactiek naar techniek kijken.

Ik heb een aparte Moodle cursus ingericht: Didactisch gebruik van Moodle. In deze cursus geef ik een aantal voorbeelden hoe je bepaalde functionaliteit didactisch kan inzetten. Daarin ben ik zeker niet volledig, en ik ga in de komende maanden de cursus zeker verder vullen met ideeën die mij te binnen schieten of die ik in gesprekken met docenten en opleiders naar voren komen.

Gisteren heb ik op verzoek van Kennisnet een workshop verzorgd “ELO in het PO” bij de ambassadeursdag van VCPOCT. De workshop vond plaats op de Hogeschool Edith Stein in Hengelo. Aanleiding was het verzoek van de scholen om meer te weten te komen wat een ELO is en wat je ermee kan. Gelukkig was één vereiste dat er een gedeelte hands-on was. Ik ben begonnen met de presentatie om wat toe te lichten wat een ELO is en later een beetje ingezoomd op de ELO Moodle. Wat ik me niet had gerealiseerd, was dat sommige ook digitaal portfolio’s onder een ELO schaarden. Het leverde een interessant discussie op.

Bij de voorbereiding van het hands-on gedeelte  zat ik ermee dat ik maar één Moodle-les zelf had die geschikt was voor het primair onderwijs. Ik heb daarom contact opgenomen met Jaap Marsman die met de Moodle-site www.indegroep.nl al een tijdje werkt binnen de school. Ik heb van hem drie goede lessen gekregen waardoor de ambassadeurs een goed beeld kregen van de mogelijkheden. Jaap, bedankt hiervoor!

Het is blijkbaar goed bevallen, want de afspraken zijn gelijk gemaakt voor de bijeenkomst in februari. Dan mag ik weer naar het mooie Twente rijden om samen met de ambassadeurs zelf lessen in Moodle te gaan maken.

Vanmorgen heb ik de koopwijzer (feb 08) van Kennisnet goed doorgelezen, want hij gaat over elektronische leeromgevingen (ELO). Als Moodle expert heb ik natuurlijk gelijk gezocht naar Moodle. Maar deze is niet meegenomen in de 8 ELO’s die onderzocht zijn. Typisch, want in een onderzoek bij 129 respondenten uit het voortgezet en basisonderwijs komt Moodle uit in de top 3 van meeste gebruikte ELO’s. Wel wordt een ELO besproken die maar op één school in Nederland wordt gebruikt…
Waarop de keuze van de besproken acht ELO’s is gebaseerd, wordt niet verteld.

Dan de tweede gemiste kans. Techniek krijgt weer meer aandacht dan didactiek. Er is gekeken naar gebruiksgemak, technische mogelijkheden en flexibiliteit. Hoewel in de inleiding van de koopwijzer staat dat een ELO moet passen binnen het didactisch model van de school, komt dit amper terug in de beschrijvingen van de diverse ELO’s.  Zelfs in de checklist voor managers staat de didactiek ergens tussen haakjes geplaatst. Er is nog een lange weg te gaan, ook voor Kennisnet…