Vandaag heb ik een lezing/presentatie mogen verzorgen op een VO-school in Voorburg. Bedoeling was het motiveren van docenten om (meer) Moodle te gaan gebruiken. Ik had het vergeleken met het halen van je rijbewijs. Daarvoor is ook een investering nodig in tijd, geld en energie. Zie ook de presentatie op Slideshare. En natuurlijk kwamen de gebruikelijke discussies naar voren over tijd, of beter gezegd, het gebrek aan tijd om in Moodle te investeren.

Na afloop kwam een docent naar me toe die me erop wees dat ik beter niet kan zeggen dat docenten Moodle moeten gebruiken. Nu begrijp ik hem wel, maar als de school veel tijd en energie investeert in zo’n mooi ICT-hulpmiddel als Moodle, dan moet je dit toch wel gebruiken als docent. Zeker met de vele organisatorische en onderwijskundige voordelen die Moodle biedt. En als buitenstaander is het voor mij makkelijker om “moeten”  te zeggen. Vreemde ogen dwingen…?

Vandaag heb ik in Nijmegen een gastcollege gehouden bij de opleiding Opleidingskunde van de HAN. Om niet twee uur lang te praten had ik ook een paar stellingen er tussendoor gedaan. En de studenten hadden al op mijn vorige post vragen gesteld. Op mijn verzoek schrijven de studenten in groepjes nog verslagen welke ik toegestuurd krijg. Ben benieuwd wat zij vooral waardevol (of niet) vonden.

Ik vond het zelf leuk om te doen en hieronder staat de presentatie (via SlideShare) van vanmiddag.

Vandaag mocht ik op een studiedag op een VO-school een training Moodle geven. Vooraf mocht ik de presentatie van Frans Schouwenburg van Kennisnet zien over jongeren, de school en internet. Vele items zijn open deuren, maar het blijft nodig om die voor te houden aan docenten. Ik hoop dat scholen ook tijd (prioriteit?) vinden, om dit onderwerp echt op de agenda te zetten. Dus verder gaan dan alleen een onderdeel van een studiedag.

Slideshare Presentatie: Jongeren en internet

De docent van mijn opleiding Opleidingskunde gaf het volgende boek als tip aan onze groep: “Spreken in het openbaar“. Een goed leesbaar boek waar iedereen die presentatie geeft veel aan kan hebben. Toch wringt er iets bij mij…

In hoofdstuk 6 noemen ze de “tegelijktijd-methode”. Deze methode is eigenlijk wat we allemaal doen; steekwoorden op de dia en praten hierover. Wat het publiek hoort, zien ze ook (gedeeltelijk). Volgens de schrijvers is 30-35% van de mensen auditief ingesteld en de rest visueel. En omdat we maar één ding tegelijktijd kunnen (luisteren óf lezen), is deze methode niet effectief.

Later in het hoofstuk adviseren ze eerst een gedeelte van uw verhaal te vertellen, daarna de beamer aan te zetten met een samenvatting. Beamer weer uit (of zwarte dia) en weer verder vertellen met weer daarna een samenvattingsdia. Zo hoeft het publiek niet te kiezen tussen luisteren en lezen. Een goede spreker bepaalt volgens de auteurs namelijk wat het publiek doet: Luisteren óf lezen.

Waar wringt het bij mij?

• Uit neurowetenschappelijk onderzoek blijkt dat bij het gebruiken van alle zintuigen de hoogste hersenactiviteit wordt gemeten. In “Leren in organisaties” van september 2007 staat: “Activering van verschillende zintuigen versterkt de verbindingen (in de hersenen) en het grotere netwerk, en daarmee de kans op herinnering”. Dus gebruik maken van meerdere zintuigen verhoogt het leereffect.
• Voor het luisteren naar een verhaal (zonder PowerPoint-presentatie) hebben we een lange concentratieboog nodig. Die hebben we niet allemaal meer (vanwege TV?) en dus lopen we ook het risico om een gedeelte van het verhaal te missen. Neem bijvoorbeeld eens de preken in een kerk. Hoeveel kerkganger kunnen de preek navertellen?
• De meeste mensen zijn dus visueel ingesteld en moeten heel hard hun best doen om te luisteren. Dat kost ook energie en zal dus negatief uitwerken naarmate uw verhaalt duurt.
• Als je de tegelijkertijd-methode hanteert, bedien je daarmee zowel de auditieve als de visueel ingestelde mensen. De ene groep zal alleen meer hebben aan wat u vertelt, de andere groep aan wat u opschrijft.

Wel ben ik het met de auteurs van het boek eens dat bij een presentatie met beamer er minder aandacht is voor de non-verbale communicatie van de spreker. Uit wetenschappelijk onderzoek blijft dat non-verbaal gedrag enorm belangrijk is bij het overtuigen van het publiek.
Daarnaast richten mensen hun blik automatisch op iets dat licht geeft. Een beamer (of TV die aanstaat in een woonkamer) zal meer aandacht trekken dat de spreker.

Een nuttig boek, maar een paar kleine kanttekeningen op het gebied van didactiek.

Gisteren heb ik bij een bijeenkomst van de Ned-Moove een presentatie gehouden over de integratie van Elgg en Moodle in Haarlem. Er waren meerdere presentaties die middag over allerlei integraties met Moodle. Bijvoorbeeld een Moodle-koppeling met QMP of Ephorus.

In het half uur dat ik kreeg, heb ik de nadruk gelegd op de principiële verschillende tussen Moodle en Elgg en op de e-portfolio mogelijkheden van Elgg. Niet teveel vertellen dus, de koppeling werkend laten zien en ook nog tijd voor vragen uittrekken. Maar gezien de leuke reacties is dit gelukt.

Gisteren heb ik voor de NVO2 een workshop verzorgd met als thema “Waarom digitale didactiek?”. In de uitnodiging stond:

“De enige manier om verder te professionaliseren in digitale didactiek is door te leren van elkaar; visies op leren, oplossingen en aanpakken te delen met elkaar.”

Dit hebben we ook gedaan, maar uiteraard was de tijd te kort. De deelnemers kwamen uit diverse branches en dat maakte de uitwisseling tussen de deelnemers interessant. Met name de verschillen tussen het onderwijs en het bedrijfsleven kwamen er goed uit.

Bij het onderwijs is leren de core-business, terwijl bij het bedrijfsleven leren een bijzaak is, wat vaak snel en goedkoop moet gebeuren. Dit heeft consequenties voor de didactische aanpak. Toch blijkt uit de gesprekken dat er leuke dingen op dit gebied gebeuren. En ook uit het bespreken van de vooraf ingeleverde casussen (jawel, via Moodle) kwamen goede ideeën naar boven.

Uit reactie bleek ook dat er behoefte is aan nog zo’n bijeenkomst, maar dan nog meer gericht op het uitwisselen van kennis en ervaring met online voorbeelden. Deze bijeenkomst wil ik weer graag organiseren.

Mijn presentatie staat online op Slideshare.net.