De term persoonlijk kennismanagement bestaat, weet ik sinds vandaag. Het verbaast me eigenlijk ook niets. Op wikipedia staat hierover:

Persoonlijk kennismanagement (PKM) is een concept dat is ontstaan uit kennismanagement (KM), informatiekunde, marketing en cognitieve menselijke vaardigheden. PKM voorziet de individuele kenniswerker van methoden en technieken om de persoonlijke kennishuishouding te organiseren en beheren, maar ook om die kennis te profileren.

Uiteraard zijn bij persoonlijke kennismanagement Web 2.0 toepassing belangrijk zoals weblogs, wiki’s, podcasts, RSS-feeds, webvideo en webservices met open API’s. Persoonlijk kennismanagement heeft twee doelen:

1. als middel om effectiever en effienter de persoonlijke kennis te kunnen beheren en ontsluiten (Persoonlijke informatiekunde).
2. als middel om die kennis, kunde en vaardigheden ook naar anderen te kunnen profileren (Persoonlijke profilering).

Met de persoonlijke profilering heb je gelijk een van de pijlers van digitale didactiek (prof. Robert-Jan Simons) te pakken, namelijk uitdragen. En door te bloggen leg je ook relaties, en werk je aan je eigen competenties.

Ik vraag me af waarom bedrijven niet veel meer gebruik maken van social software (met name blog en wiki) om (persoonlijk) kennismanagement te stimuleren. Het is leuker is om te doen dan grote documenten op een kennismanagementsysteem te plaatsen die weinig uitnodigend zijn om door een ander door te worden gelezen. Daarnaast bevatten weblogs veel meer ervaringen en koppelingen naar andere weblogs/sites en zijn actueler. Dit is ook een van de redenen dat Google bijdragen op weblogs hoger waardeert dan standaard webpagina’s.

Ik zie genoeg mogelijkheden, ben benieuwd wanneer organisaties deze eenvoudige maar krachtige vorm van kennis delen en persoonlijke ontwikkeling gaan zien.Ik vraag me dus niet af of ze het gaan zien, maar wanneer!

In de automatiseringsgids van 7 december staat een uitgebreid artikel met als titel: “E-learning ontneemt docent status”. Het klassikale opleiding zou in z’n laatste levensfase zijn. Klanten en cursisten hebben geen behoefte aan tijdrovende groepstrainingen. Social software, e-learing 2.0 en blended learning eisen een steeds grotere rol op. Tot zover wat zinnen uit het artikel van E. Hartmann. Terecht wijst Hartmann op het feit dat er voldoende aandacht moet komen voor het veranderingsproces van de docent. Maar zo hard gaat het volgens mij niet. Ten eerste omdat inderdaad de docenten denken dat hun werk wordt afgenomen, ten tweede omdat nog niet alle managers de stap durven te zetten. Ten derde omdat nog veel cursisten liever achterover in hun stoel luisteren naar een docent dan dat ze achter hun computer vooral veel klikken. Dit is dan ook gelijk de vierde reden. De digitale les moet wel leuk zijn.

In het hele artikel lees ik bijna niets over de onderwijskundige kant van e-learning. Alleen dat je beter met e-learning kan inspelen op de verschillende leerstijlen (Kolb) van de cursisten en dat het leermoment dichter bij de leerbehoefte ligt. In het artikel worden de organisatorische en economische redenen vooral uitgelicht. Daar zitten overigens wel een paar opvallende bij die pleiten voor e-learning en social software

• het is moeilijk om goed gemotiveerde docenten en opleiders te vinden en te behouden;
• De groep tot 55 jaar met een MBO- of HBO-niveau pakt kennis en inzicht bij voorkeur fragmentarisch op (ze behoren al tot de ZAP-generatie);
• op besloten netwerkplatforms deel je met collega’s specifieke werkervaring en persoonlijke belevenissen. Deze informele vorm van kennismanagement levert een belangrijke bijdrage aan het snel en effient werken.

Als laatste stelt hij dat de impact van het online leren vooral educatieve uitgevers en traditionele opleidingsbureaus slecht nieuws is.

Zelf ben ik vooral benieuwd naar de didactische mogelijkheden van e-learning en social software. Maar in een automatiseringsgids hoef ik dit ook niet zo snel te verwachten. Ben al blij dat ze aan e-learning aandacht besteden, want dat was al een tijdje geleden.

Waar bij traditionele ELO’s de cursus/vak centraal, staat bij persoonlijke leeromgevingen jezelf in het middelpunt. En hier is steeds meer aandacht voor, met name gedreven door de technische mogelijkheden die de social software biedt. Zo schrijft Wilfred Rubens op zijn weblog over de “Vier pijlers van een persoonlijke leeromgeving” en is op SlideShare.net een goede presentatie te vinden over Edu-blogging.

Bij social software zijn RSS-feeds en bloggen de meest genoemde zaken. RSS wordt gebruikt om op snel en op de hoogte te blijven van actualiteit en ontwikkelingen. Zowel van personen (bv portfolio) of van ontwikkelingen op een vakgebied. Een krachtige functionaliteit die overigens nog niet veel mensen doorhebben.

Bij bloggen komende didactische argumenten kijken zoals:

• leggen van relaties (één van de 7 pijlers van digitale didactiek)
• het delen/presenteren van kennis en ervaringen (ook één van de pijlers)
• het beschrijven van ideeën, concepten en gedachten
• het reflecteren van het eigen leerproces
• betere motivatie bij de lerende vanwege:
  • eigen sturing leerproces
  • eigenaarschap
• gebruik als digitaal portfolio

Het zijn mooie argumenten, maar het lastige voor docenten en opleiders blijft de vertaalslag te maken naar de praktijk. Ook voor het leerproces van de onderwijsprofessional zelf, gezien deze wiki.